O empatii

Empatia jest niezwykle ważną zdolnością stanowiąca podstawę zdrowych relacji międzyludzkich, budowania harmonii oraz pozwalająca na moralny rozwój człowieka.  Jest to zdolność pozwalająca na zrozumienie i współodczuwanie uczuć oraz myśli drugiej osoby. Stając w obliczu dylematu, konieczności podjęcia decyzji, potrzeby udzielenia wsparcia pozwala na przyjęcie innej perspektywy niż nasza. Elementy te dają nam możliwość zrozumienia zachowań, reakcji oraz dostrzeżenia potrzeb naszych bliskich, współpracowników, podopiecznych, pacjentów.  

Empatia stanowi elementem inteligencji emocjonalnej, wspiera tworzenie więzi, ułatwia komunikację, jest wyzwalaczem altruistycznego zachowania.

Zdolność jaką jest empatia opiera się na złożonym funkcjonowaniu zarówno procesów psychologicznych jak i neurologicznych. W ujęciu neurologicznym zdolność współodczuwania możliwa jest między innymi dzięki takim strukturom układu nerwowego jak: kora przedczołowa, wyspa, kora zakrętu obręczy, układ limbiczny oraz neurony lustrzane.

Neurony lustrzane o których słyszymy ostatnio coraz częściej zostały odkryte w latach 90. XX wieku przez włoskiego neurofizjologa Giacomo Rizzolatti w Parmie. W toku prowadzono badań wskazano na ich istotną rolę w kształtowaniu i rozwoju takich funkcji jak: nauka przez naśladowanie, tworzenie więzi, rozumienie i rozwijanie empatii. Z uwagi na neuronalne podłoże empatii może być ona rozwijana przez całe nasze życie poprzez techniki takie jak aktywne słuchanie, uważność i autorefleksja. 

Na empatię składają się trzy komponenty:

·      emocjonalny, związany z współodczuwaniem

·      poznawczy, który obejmuje rozumienie własnych emocji jak również zrozumienie i dostrzeżenie kontekstu sytuacyjnego

·      regulacja empatii, czyli działania podejmowane celem obniżenia własnego dyskomfortu związanego np. z bólem bądź cierpieniem drugiej osoby.

Empatia pozwala budować relacje oparte na zrozumieniu, współpracy oraz przyjmowaniu perspektywy drugiej osoby, co sprzyja rozwiązywaniu konfliktów. To dzięki współodczuwaniu jesteśmy zdolni do wspierania się, zmniejszania uprzedzeń, podejmowania działań z zakresu wsparcia społecznego i pracy dla innych. Jesteśmy zdolni do budowania silnych więzi opartych na wzajemnym szacunku i otwartości na drugiego człowieka.

Literatura:

Jośko-Ochojska J (2015). W przestrzeni lęku i stresu. Zrozumieć drugiego człowieka. Empatia w medycynie i komunikacji społecznej. Śląski Uniwersytet Medyczny

Sikora, K., Biegańska, J., & Baran, A. (2016). Kształcenie empatycznych lekarzy–wyzwanie dla psychologów edukatorów pracujących w obszarze ochrony zdrowia. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Psychologica, (9), 195-208.

Wilczek-Rużyczka, E. (2002). Empatia i jej rozwój u osób pomagających.

https://www.mywayclinic.online/blog/szczegoly/empatia